بیانات منتشر نشده امام خامنه ای در دیدار با برگزارکنندگان کنگره علامه بلاغی - ۱۳۸۶/۱۱/۰
«روشنی خورشید» متن بیانات حضرت امام خامنهای در دیدار با اعضای ستاد برگزاری کنگره بزرگداشت علامه بلاغی را منتشر میکند. این کنگره در روزهای ۲۶ و ۲۷ بهمن ماه سال ۱۳۸۶ برگزار شد.
تاریخ: بهمن ۱۳۸۶
شرح:
[بسماللهالرّحمنالرّحیم]
بسیار فکر خوبی کردید که نام و آثار مرحوم شیخ جواد بلاغی را مطرح میکنید. مرحوم شیخ محمد جواد بلاغی، یکی از برجستگان ناشناخته دوران نزدیک به ماست؛ اولا ایشان فقیه بزرگی بود، شاگرد آخوند و شاگرد مرحوم شیخ محمد طه نجف و همدورهی مرحوم آقا سید ابوالحسن و امثال آنها است. منتها نکتهی بسیار مهم در زندگی ایشان این است که او خودش را در همان چیزهای رایج و متعارف حوزهی نجف یعنی فقه و اصول و تعمّق در فروع و ایجاد «فروع ما لا نهایه له» برای علم اصول غرق نکرد و سراغ برافراشتن پرچم مذهب، آن هم با شیوهی بسیار هنرمندانه رفت، مثلا الغدیر؛ از لحاظ سیمای ظاهری و آرایه، انصافا کتابی برجسته است یا کتابهای مرحوم شرفالدین هم همینطور. اما به نظر من در این زمینه از همهی اینها مقدمتر، مرحوم شیخ محمد جواد بلاغی است، ایشان حدود سی تألیف دارد.
چاپ قدیمی نجف «الرحله المدرسیه»ی ایشان، سالها قبل در منزل پدرم بود؛ «الرحله المدرسیه» و «مدرسه السیاره» و کتابهای فراوان دیگر مثل «الهدی الی دین المصطفی» وارد مسائل کلام، البته نه فقط کلام شیعی بلکه وارد کلام اسلامی شد.
میدانید که ایشان به بغداد رفت و با یهودیهایی که در بغداد بودند، جلسات بحثی گذاشت تا بتواند مکتوبات قدیم و پنهان یهودی را که در آن، مطلبی راجع به اسلام بود از آنها بگیرد؛ در واقع ایشان چنین کارهای بزرگی را کرده و ظاهراً زبان عبری را هم بلد بوده و بر آن مسلط بوده و در مجموع، کار بسیار برجسته و وسیع و عمیقی را در زمینه مذهب انجام داد.
حالا تفسیر ایشان هم یک بحث دیگری است. هرچند تفسیرشان مختصر است ولی کار تفسیری زیادی انجام داد؛ این هم یک نکته در باب زندگی ایشان که با شیوهی بسیار هنرمندانه وارد مسائل کلامی شد.
نکتهی مهم دیگری که به نظر من در زندگی مرحوم شیخ جواد بلاغی مورد غفلت قرار گرفته که هم نسبت به او و هم نسبت به کل حوزهی نجف از آن غفلت شده، مسألهی ادب در حوزهی نجف بوده است.
شما به دورهی اخیر حوزهی نجف نگاه نکنید، حوزهی نجف مرکز شعر و ادبیات بوده، بزرگترین شعرای عرب از نجف برخاستند. این حرفی است که شعرا و ادبای عرب میگویند؛ معروف است که قلم در مصر سر بلند کرد و به اوج رسید، در شام به میانه رسید، در عراق توقف و بعد تنزل کرد. اما شعر به عکس است در عراق و نجف بهخصوص در نجف، شعر به اوج رسید، در شام متوسط شد و در مصر افول کرد. حالا مصر جایی است که شعرای بزرگ و برجستهای دارد، اما در بین ادبای عرب این معروف است که شعر نجف برجستهتر از همهی اینها است.
مرحوم شیخ جواد بلاغی شاعر برجستهای است، قصاید خیلی خوب دارد، یک قصیدهی معروف رائیه دارد و نقل کردند در کتابها و قصیدههایش از این قوت ادبی استفاده کرده، لذا کتاب ایشان فقط کتاب کلام نیست، بلکه کتاب ادب هم هست. یعنی کسی که این کتاب را میخواند، در واقع با یک ادبیات عمیق و وسیع و با یک انسان فرزانهی ادبی برخورد میکند، لحن و بیان ایشان یک چنین بیانی است.
به نظر من مرحوم شیخ جواد بلاغی، شایستهی تکریم است، این فضلا و بزرگان نجف که مثل مرحوم آقای خویی، مرحوم آقای میلانی و مرحوم آقای امینی که جنبههای روشنفکری هم داشتند و در نجف دورهی ماقبل این دورهی کنونی، جزو آن روشنفکرها و نواندیشهای نجف بودند، همهشان از شیخ جواد بلاغی استفاده کردند. یا درس او رفتند، یا معاشر او بودند. یا مثل مرحوم مظفر کتابهای او را خواندند.
بههرحال ایشان شخصیت برجستهای است؛ کار بسیار خوبی میکنید. کتابهای ایشان را در بیاورید و به نظر من ویراستاری ادبی معقول و درستی هم انجام بگیرد. یعنی آن کسانی که مسئول کار ویراستاری کتابهای ایشان میشوند، مردمان ادیبی باشند که نکات ادبی حرف ایشان را درک کنند و انشاءالله کتابی از آب در بیاید که شایسته و بایسته است. البته همکاری مجمع تقریب و مجمع اهلبیت این کمک را میکند که کتاب در سطح کتابهای دنیای اسلام منتشر شود و همه از آنها استفاده کنند.
ما بههرحال از خدای متعال میخواهیم که به شما توفیق بدهد و کمکتان کند و این کتاب را بتوانید خوب از آب در بیاورید؛ یعنی هیچ سهلانگاری نشود، بنده معمولا در این گونه برنامههای مهم که قرارهای مهمی گذاشته میشود، بر این نکته اصرار میکنم که اصلا عجله نکنند؛ یعنی کار را آن چنان پیش ببرند که تمیز و پاکیزه و خوب از آب در بیاید. این مهم است و الّا سرِهمبندی کردن هیچ فایدهای ندارد، مثل انجام ندادن است و گاهی از انجام ندادن هم بدتر میشود.
البته شما میگویید چهار، پنج سال است کار میکنید؛ انشاء الله که کار خوبی انجام میگیرد.
انشاءالله موفق باشید